ก้านฟ้า–กิ่งดิน (天干地支) คืออะไร อธิบายให้เห็นภาพ
แปดตัวในดวง BaZi ของคุณ ทุกตัวมาจากระบบเดียว คือ ก้านฟ้า (天干) และกิ่งดิน (地支) จีนใช้สองชุดนี้นับเวลามานานหลายพันปี ก่อนจะมีปฏิทินตัวเลขแบบที่เราใช้ทุกวันนี้
ก้านฟ้า 10 ตัว
ก้านฟ้า (เทียนกาน) มี 10 ตัว คือ ธาตุทั้งห้าในรูปหยินและหยาง — ห้าธาตุ คูณสอง ได้สิบพอดี:
- ไม้ → 甲 (หยาง) / 乙 (หยิน)
- ไฟ → 丙 (หยาง) / 丁 (หยิน)
- ดิน → 戊 (หยาง) / 己 (หยิน)
- ทอง → 庚 (หยาง) / 辛 (หยิน)
- น้ำ → 壬 (หยาง) / 癸 (หยิน)
หยางคือด้านที่เปิดเผย แข็งแรง ออกแรง ส่วนหยินคือด้านที่ละเอียด นุ่มนวล สะสม เช่น ไม้หยางเหมือนต้นไม้ใหญ่ ไม้หยินเหมือนเถาวัลย์หรือดอกหญ้า ธาตุเดียวกันแต่คนละบุคลิก
กิ่งดิน 12 ตัว
กิ่งดิน (ตี้จือ) มี 12 ตัว และนี่คือสิ่งที่คนไทยคุ้นที่สุด เพราะมันคือ 12 นักษัตร นั่นเอง:
ชวด ฉลู ขาล เถาะ มะโรง มะเส็ง มะเมีย มะแม วอก ระกา จอ กุน
กิ่งดินผูกกับเวลาด้วย ทั้งเดือนและช่วงสองชั่วโมงในหนึ่งวันก็มีกิ่งดินประจำของมัน และที่สำคัญ — ในแต่ละกิ่งดินยัง ซ่อนก้านฟ้าไว้ข้างใน (เรียกว่าธาตุแฝง) ทำให้การอ่านดวงลึกกว่าที่เห็นบนผิว
จับคู่กันได้ 60 แบบ
เอาก้านฟ้า 10 ตัวมาจับคู่กับกิ่งดิน 12 ตัว หมุนไปเรื่อย ๆ จะได้ครบรอบที่ 60 คู่ พอดี เรียกว่า "วัฏจักรหกสิบปี" (六十甲子) นี่คือเหตุผลที่คนจีนถือว่าอายุ 60 ปีคือครบรอบใหญ่ของชีวิต เพราะปีเกิดของคุณเพิ่งจะวนกลับมาซ้ำเป็นครั้งแรก
แต่ละคู่ใน 60 นี้แหละที่กลายเป็นเสาหนึ่งในดวงคุณ — เสาปี เสาเดือน เสาวัน เสาชั่วโมง
ทำไมต้องรู้
เวลาคุณเปิดแผนภูมิ BaZi แล้วเห็นตัวอักษรจีนเรียงเป็นสี่เสา นั่นคือก้านฟ้าวางบน กิ่งดินวางล่าง ทุกการตีความ — ธาตุเด่น ธาตุขาด ปีชง ที่กิ่งดินปะทะกัน หรือคู่มิตรที่กิ่งดินเข้าคู่กัน — ล้วนอ่านจากความสัมพันธ์ของก้านฟ้าและกิ่งดินทั้งสิ้น เข้าใจสองชุดนี้ คุณก็ถือกุญแจของวิชาทั้งหมดไว้ในมือ
ดูเสาทั้งสี่ของคุณ
อยากเห็นว่าก้านฟ้าและกิ่งดินของคุณวางตัวอย่างไรในแต่ละเสา? คำนวณดวง BaZi ฟรีที่ Mahaheng ระบบจะแสดงสี่เสาพร้อมคำอธิบายแต่ละตัวเป็นภาษาไทย