ก้านฟ้า–กิ่งดิน (天干地支) คืออะไร อธิบายให้เห็นภาพ

แปดตัวในดวง BaZi ของคุณ ทุกตัวมาจากระบบเดียว คือ ก้านฟ้า (天干) และกิ่งดิน (地支) จีนใช้สองชุดนี้นับเวลามานานหลายพันปี ก่อนจะมีปฏิทินตัวเลขแบบที่เราใช้ทุกวันนี้

ก้านฟ้า 10 ตัว

ก้านฟ้า (เทียนกาน) มี 10 ตัว คือ ธาตุทั้งห้าในรูปหยินและหยาง (ห้าธาตุ คูณสอง ได้สิบพอดี):

• ไม้ → 甲 (หยาง) / 乙 (หยิน)
• ไฟ → 丙 (หยาง) / 丁 (หยิน)
• ดิน → 戊 (หยาง) / 己 (หยิน)
• ทอง → 庚 (หยาง) / 辛 (หยิน)
• น้ำ → 壬 (หยาง) / 癸 (หยิน)

หยางคือด้านที่เปิดเผย แข็งแรง ออกแรง ส่วนหยินคือด้านที่ละเอียด นุ่มนวล สะสม เช่น ไม้หยางเหมือนต้นไม้ใหญ่ ไม้หยินเหมือนเถาวัลย์หรือดอกหญ้า ธาตุเดียวกันแต่คนละบุคลิก

กิ่งดิน 12 ตัว

กิ่งดิน (ตี้จือ) มี 12 ตัว และนี่คือสิ่งที่คนไทยคุ้นที่สุด เพราะมันคือ 12 นักษัตร นั่นเอง:

ชวด ฉลู ขาล เถาะ มะโรง มะเส็ง มะเมีย มะแม วอก ระกา จอ กุน

กิ่งดินผูกกับเวลาด้วย ทั้งเดือนและช่วงสองชั่วโมงในหนึ่งวันก็มีกิ่งดินประจำของมัน และที่สำคัญ ในแต่ละกิ่งดินยัง ซ่อนก้านฟ้าไว้ข้างใน (เรียกว่าธาตุแฝง) ทำให้การอ่านดวงลึกกว่าที่เห็นบนผิว

จับคู่กันได้ 60 แบบ

เอาก้านฟ้า 10 ตัวมาจับคู่กับกิ่งดิน 12 ตัว หมุนไปเรื่อย ๆ จะได้ครบรอบที่ 60 คู่ พอดี เรียกว่า "วัฏจักรหกสิบปี" (六十甲子) นี่คือเหตุผลที่คนจีนถือว่าอายุ 60 ปีคือครบรอบใหญ่ของชีวิต เพราะปีเกิดของคุณเพิ่งจะวนกลับมาซ้ำเป็นครั้งแรก

แต่ละคู่ใน 60 นี้แหละที่กลายเป็นเสาหนึ่งในดวงคุณ: เสาปี เสาเดือน เสาวัน เสาชั่วโมง

ทำไมต้องรู้

เวลาคุณเปิดแผนภูมิ BaZi แล้วเห็นตัวอักษรจีนเรียงเป็นสี่เสา นั่นคือก้านฟ้าวางบน กิ่งดินวางล่าง ทุกการตีความ (ธาตุเด่น ธาตุขาด ปีชง ที่กิ่งดินปะทะกัน หรือคู่มิตรที่กิ่งดินเข้าคู่กัน) ล้วนอ่านจากความสัมพันธ์ของก้านฟ้าและกิ่งดินทั้งสิ้น เข้าใจสองชุดนี้ คุณก็ถือกุญแจของวิชาทั้งหมดไว้ในมือ

คำถามที่พบบ่อย

ก้านฟ้ามีกี่ตัว กิ่งดินมีกี่ตัว

ก้านฟ้ามี 10 ตัว คือธาตุทั้งห้าในรูปหยินและหยาง ส่วนกิ่งดินมี 12 ตัว ซึ่งก็คือ 12 นักษัตร ตั้งแต่ชวดไปจนถึงกุน

ทำไมอายุ 60 ปีถึงเรียกว่าครบรอบใหญ่

เพราะก้านฟ้า 10 ตัวจับคู่กับกิ่งดิน 12 ตัวหมุนไปเรื่อย ๆ จะครบรอบที่ 60 คู่พอดี (六十甲子) อายุ 60 ปีจึงเป็นครั้งแรกที่ปีเกิดของคุณวนกลับมาซ้ำ

ก้านฟ้ากับกิ่งดินอยู่ตรงไหนในดวง BaZi

อยู่ในสี่เสา คือเสาปี เสาเดือน เสาวัน และเสาชั่วโมง แต่ละเสาคือหนึ่งคู่ใน 60 คู่ ก้านฟ้าวางบน กิ่งดินวางล่าง

ดูเสาทั้งสี่ของคุณ

อยากเห็นว่าก้านฟ้าและกิ่งดินของคุณวางตัวอย่างไรในแต่ละเสา? คำนวณดวง BaZi ฟรีที่ Mahaheng ระบบจะแสดงสี่เสาพร้อมคำอธิบายแต่ละตัวเป็นภาษาไทย